Esperanto Ido Interlingua kay Atlango.

ATLANGO - le nuva, neutrala lango komuna po Eurounio Atlango © 2008 by Richard A.Antonius All Rights Reserved Beskribo koncerne stilistiko Atlanga kay otra spesyala formadoy langall. Le ple lasta kamboy kay propondoy. 15.01.2008

De longa tempo mi pensi pri eventuala kamboy i Atlango. Kay ton po un importenta skopo: Po evitis trope molto da litero kay fonemato -r i Atlango kay ta-mode plebonigis pronunso di Atlanga sentensoy. To rezultis i du grana kamboy: Le vorteto" LA" signa naw posesiva pronomo adyektiva derivata de Li. (she, he, it) Le difinita artiklo La kambitas ka (pe) LE! Otra konsekvensoy: "Ma" signa - di mi (le pronomo adyektiva) "Me" signa -E: but, Eo: sed Le olda pronomo ci estis remplasita pe li. Le olda nedifinita pronomo le estis remplasita pe SE qa samtempe esta refleksiva.(Also: Uno) Mi do totyakore rekomenda uzili ple ofte le posesiva pronomoy sin R: ma, (tia), tua, la, xa, ha, mua, Tua, lua, sa --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Mi rekomenda uzili le vorteto POR (le olda Atlanga formo) kome PO, in order to: po ke, --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Mi rekomenda brekis uzili olda Atlanga vortoy: muy, tuy. Za lu mu uzilo: mol, molte kay - qik, qike ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Mi rekomenda brekis uzili le olda Atlanga formo: PONG-I kay mi rekomenda le vorto: POND-I --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Mi rekomenda uzili formo HAS-i za le olda formo HAV-i. Havo - signa - poseso. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Mi rekomenda uzili formoy: za za(m) zam i za(m) in     (as prefix: in-) ka za al       (as prefix: al-) de za el       (as prefix: el-) --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ATENTO: Atlango esta le lango a posteriori kay pro to hasa tambe gramatiko a posteriori . To signa ke i Atlango lo-s tambe klasika problemoy - eksemple: intransitivejo -transitivejo. vortofero (vortumfero) klasifiko di radikoy kay le problemoy similay. ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Atlango simile otra langoy hasa kaye (tambe) sa propra formadoy tipika kreita pro stilistiko kay eufoniko. To-s evidenta ke uzilantoy di Atlango - Atlangistoy deba uzili le lango kun stilistika syentimo kay tambe kun kero po ke ne kompliki le lango. Ta formoy qa ne estos popula (vaste akseptita) i futuro restos gradagrade il Atlanga arkiveyo. Mi rekomenda ka conoy intresantoy studi originala verkoy Atlanga kay tradukadoy. Le spesyala kay tipika formoy i Atlango: 1. Le stilistika kay emfatika aksentita (!) finado: -all (ambe adyektivo kay adverbo) 2. Le adeformo stilistika - longa (emfatika) po le posesiva pronomoy: - Mistra, Tustra - kay te plu. 3. Posesiva pronomoy korta hasa le finado -r ( Eksemple: I Atlango: qar ( di qa ) Me ne kun pronomoy persona! 4. Uzilo di -s sul fino di verboy po krei ”moduso perfekta” (Eksemple: Mi skribi - I wrote, I was writing , Mi skribis -I have written) To krea konciso kay samtempe (samem) ne plelongiga vortoy kay sentensoy. Le verboy esta signata pe persona pronomo kay ne deba esti ca-foye pezigita pe sintrega konsonanto. 5. Si mu deza komensi alga sentenso pe infinitivo do mu deba uzili le verbo kun "a" Eks: A vivi lo-s ne facile. Otrakaze mu poda ( me ne deba!) preseqigi le verbo pel helpa vorteto ”Lo”. 1.Eks: ”-Mi-s kontenta,” -Lo dikti le generalo. 2.Eks: ”-Mi-s kontenta,” -dikti le generalo. I ta kazo le rekomendata formo stilistika estu: ”-Mi esta kontenta,”-le generalo dikti. 6. I Atlango le afiksoy ne esta uzilata kome nedependa vortoy qe ton se poda feri(to feratas) i Esperanto. Tame se poda uzili afiksa vortetoy solme kome vorto slanga-jargonga. Eks: Qalba fuya ono! (Qalba fuyono!) Eng: Rascal! 7. Le pronomo ”ti” esta uzilata desfreqe (simile ka Esperanto) kay se uzila Tu (ofte skribita pe gran litero kome jentilformo) qa-s le formo skalte rekomendata. 8. Pro eufoniko kay ritma pronunso (tambe i poezyo ) sul fino di konyunktivoy, adverboy kay adverba korelativoy - le poda uzili - e. (Eufonikado) Eksemple konyunktivo NAM (because) mu poda skribi kay pronunsi kome NAME.Le korelativo CEM (always)- CEME ktp. 9. Lo-s tambe mol (molte) utila spesyala formo aktivo-pasiva (ple korta): iTAS (esti ...ata)(ita-s!), aTAS (esta ...ata), oTAS (esto ...ota) kay mem uTAS. Mi amatas = mi esta amata = I am loved. Mi amitas = mi esti(s) amita = I have been loved Mi amotas = mi esto(s) amota = I will be loved / I am going to be loved Mi amutas = mi estu amata = I would be loved Eks: Foglo di ma maryeno vuritas par gato ( Foglo di ma maryeno esta (estis) vorita par gato.) 10. I Atlango lo-s tambe le afiksoy (sufiksoy) originanta de verboy: Naturale, ke ca afiksoy di ta tipo esteba uzilata kun sparimo. (Mi prizenta ta afiksoy il gramatiko.) -ez- (de le verbo dezi -want) -mi ten vadeza - I want to go there. Me tambe intento -intention! Intention to make something     mi vadeza - I am going to go (I want to go) (mi va vada) Preferte: mi vadezo...! aw: mi va vada -eb- (debi -must) - Tu spekteba to -You must watch it. -od- (podi -can) - estode - may be, to poda esti ke... (Lo estoda) -it may be that...  -ib- (resibi - receive, get, feel ) feribi -get a job, impresibi- get an impression, morbibi -to get a disease Lo-s tambe le sufiksoy deverba kay otra"esperimentala" ma qa-s naw-tempe ”neofisyala”. -ofono -speaker of a language (Atlangofono) Fransofono, Hispanofono, Germanofono -obl- (obli - oblige, should, ought) -Mi ferobla to. -I should do it. ---------------------------------------------------------------------------- -ob - (mobi - move ) - make a movement. kapobi = kapyesi - to nod by head , manobi - make a movement by hand ---------------------------------------------------------------------------- be- 1.about, concerning. As prefix with nouns and verbs - bepyor-i - bewail, besemini - sow (a field) [in verbs] used to mean that someone or something is treated in a particular way. to coronate - be-krun-i ( like in Dutch: bekroning) 2. provide with or procedure. (beguldo - gilt) Xi beamikis mi (she became my friend) literary [in adjectives] wearing or covered by a particular thing: beokla(?) (=wearing glasses) -------------------------------------------------------------------------------  vu- in unclear shape, intentions,  especially in a threatening way (looming)  to loom - vuaper-i,   vu-proksed-i ,  ci- around.   Cigwares! Qon tu vida? - Look around! What do you see? -uf - action with an effort, with difficulty, heavy - vadufi -to shuffle (along), spirufi -to breathe hard -uf! -ax- damage, crash (harm in any way) damij-i , difektigi , krax-i ( martilyaxi -to damage, demolish by a hammer)       to  bomb - bombaxi  -axat-o ( bombaxato = viktino pro bombo) -------------------------------------------------------------------------------------------------------- -iklang- sound (sund-i, sonido, sonid-i, resonido) -le gato myawa = le gato gatiklanga -------------------------------------------------------------------------------------------------------- -env - to move to... - sobr-env-i - go up, (go up! - sobrenves!) basenvi - go down -eg- need -tregi, I need to get (have) - mi hasega. I need to go to ... - mi vadega ka ... -iv-   1. grammar words:    Adyektivo, subestansivo ktp.          2. expression of: expression of disgust - nawzivo, nawz-iv-i            3. help. (remedium) -avl- (from: lavla = lovely- (nice,pleasant, beautiful) toktavla - pleasant to the touch -------------------------------------------------------------------------------------------------------- -ariko (?) -field of knowledge, activity - (-kulturo, -istiko,- ologyo, -syenso ) -------------------------------------------------------------------------------------------------------- -erd -(from: perdi = lose) to lose something - iluz-erdi -to lose illusions, pekun-erdis - to lose money 11. I poezyo le finadon ”o” se poda eliminis semble ka Esperanto. Me lo ne-s rekomendata finigi subestansivoy pe sonidanta klusteroy qe lo ofte eventa i Esperanto. "majstr´, danc` " ktp. (Voluntes penses pri eufoniko!) 12. I poezyo kay i korta sekvensoy i hablo ca-diya le helpa vortoy ”al” kay” po ” i Dativo plasatas sul fino di pronomo: Eksemple: Dar ka hi! - Dar hik! 13. Si to-s necesa (enda) se poda uzili skribe le plekortigita formo di le vorteto”kay” - k ( simile qe il olda lango Greka ) Me pronunso esta le sama”kay”. 14. I spesyala situoy se poda pronunsi Atlanga ”q” kome ”kf” kay Atlanga ”j” kome ”zh”. Me to ne rekomendatas. 15. Le uzilo di le litero ”q” esta le eksterordinala tradisyado Atlanga. (”Atlangismo”) To origina i bakagrundo literaturall kay historyall di Atlango. (Ple molte informoy pri to prizentotas i futuro do mi publikigos le grana nuvelo mistra kun le historyo di Atlango.) Le spesyala uzilo di ta litero kay fonemado ”q” (pronunsata kome - kw ) plefaciliga (betra) konstruktando kay uzilo dil korelativoy qestina. Danke ka to lu-s ple distingebla kay korta. (Le du aspektoy importenta!) Eks: Qo? Qono? Qey? Qem? Qel? Qalba? ktp. ------------------------------------------------------------------------------------------- Nuva intresiga propondoy: 16. Vortoy subestansiva qa i naturala langoy fineda pe - a ( veranda, antenna, era, opera, planeta, koma) podu finedi pe spesyala sufikso: - ay . Eksemple: verandayo, erayo, antenayo, operayo, planetayo, komayo ktp. 17. Koncerne le konyunktivo KE: Eventuale se poda omisi to. Eksemple: Mi deza ke xi revyenes = Mi deza, xi revyenes 18. Verboy de subestansivoy qa indika vivanta estadoy mu poda krei pe sufikso -umi Eksemple: filozofo - filozof-um-i, royo - roy-um-i , profeto - profetumi 19.There is also a impersonal "it"in Atlango: Lo  Po eksemplo:  It's cold - Lo-s kolde This is my friend Richard. Pleased to meet you, Richard. To-s ma amiko, Rikardo. Lo-s plese tun konis, Rikardo. 20. Infinitivon mu poda preseqigi pe vorteto: a A xanti lo-s ne facile - I is not easy to sing. Lo-s ne facile (a) xanti. Mi dezi a manji to - I wanted to eat it. (Mi manjeza to) ---- Qe mi dikta, le bona kay kerima stilisto aw tradukisto qono ama Atlango obla uzili ta lango kun syentimo kay respekto. Ma to ne signa, ke Atlango ne apta po jokando kay vorta pludoy. Proves Tu ipsa! Voluntes sendi ka mi Tua propra ideoy po ricigi Atlango. Kun estimido Atlangisto1 Richard A. Antonius Kompero inte Atlango - Esperanto kay Neo Richard A.Antonius E-mail.

Copyright by © 2004.2005.2006 Richard A.Antonius All rights reserved.No part of this website may be reproduced or used in any forms or by any means - without written permission of the author.

KAL ATLANGA VORTARYO KAL ATLANGA GRAMATIKO