200-anya Yubilemo dil nasko dil famyoza fabelverkisto H C Andersen.

Hans Christian Andersen esta le autoro di molta fabeloy. Hi skribis inte otra:” Le Turpa Anasudo”, ”Le Nuva Vesto dil Royo” ,
”Le Prinseno su Pizeto” kay ” Le Mikra Sireno”. Hans Christian Andersen naskis i 1805 i Odense. Danlando.
Hi mortis i 1875 i Kopenhago, Danlando. Le fabeloy histra translangitas ka ple qe cento di langoy.

Tradukita ka Atlango par R.A.Antonius

Law le originalo Danlanda.
LE NUVA VESTOY DIL ROYO.

Par Hans Christian Andersen


Pre molta anyoy vivi un royano, qa ta-grade ami bela nuva vestoy, ke hi spendi sa totya pekuno, po solme esti cem bele ornamita.
Hi desintresi pril soldatoy sestra, ne prizi teatro ni spasea vehetoy i silvo, eksepte solme po montri sa nuva vestoy. Po ca horo dil diyo hi hasi aparta kostyomo, kay si pri ca otra royo se ordinale dikta: ”Hi-s il konsilanteyo”, tey cem se dikti : ” le royo esta il vesteyo sestra.”
Lo esti glade il grana urbo i qa hi rezidi; ca diyo arivi molta stranjonoy. Un diyo tambe vyenis du frawdantoy, qonoy diktis, ke lu-s teksistoy teksablanta le ple bela stofo, qan le podu ka se solme imagis; ke ne solme le koloroy kay desegnoy di ta stofo esta eksterordinale bela, le vestoy ferita el ta stofo haso le estupiga qalejo ke to esto nevidebla po ca homo, qono ne apta ka sa ofiso, aw esta nepardeble stupida.
”To-s ver ekselenta vestoy!” pensis le royo; ”Havante talba, mi ver podu savis, qono i ma lando ne apta kal ofiso qon hi hasa; mi podu distingwi le savyay del stupiday! Yes, ta stofo qike esteba teksita po mi!” Kay hi daris kal amba frawdantoy molto da pekuno, po ke lu startes sa laboro.
Lu plasis du teksomaxinoy, feris myenoy qaze lu labora, me hasi nado sul teksilyoy. Me il postuloy lu esti molte fervora kay postulis makse delikata silko kay makse pura guldo. Lu plasis to i sa propra poksoy kay labori xel desplenta maxinoy mem aste tarda nokto.
”Mi savezu, qe molte dil stofo lu ja prontigis!” pensis le royo, me kaptis hi timoro prol penso, ke tono, qono esta stupida aw ne bone aptanta ka sa ofiso, ne poda vidis le stofo. Qanke hi hasi le konvino, ke hi ipsa ne deba timori -hi prefertis sendi prime otra personoy, po vidis, qe ta afero procesa. Ca homoy i ta urbo savi, qan estupiga forto le stofo hasa, kay conoy kun sinpasyenso ja videzi, qalba stupida esta le vicono lustra.
”Mi sendos kal teksistoy ma olda honesta ministro!” pensis le royo,
”Hi byeste vidos, qe ta stofo aspekta, name hi-s le homo savya kay nono ple bone apta ka sa ofiso, qe hi!”
Le olda respektinda ministro entris le salo, qey le amba frawdantoy sidis prel desplenta teksilyoy kay labori. ”Deo helpes mik!” pensis le olda ministro, large abrante sa okuloy, ”mi poda vidis nado!” Ma ton hi ne diktis.
Le amba frawdantoy pregis hi sen proksi kay lu qestinis, qi to n-s bela desegno kay bela koloroy. Dum to lu montris le desplenta teksilyo, kay le desfelica ministro uzilis ca fortoy po abris bone okuloy, me hi non vidodi, name nado estis.
”Deo mistra!” hi pensis, ”Qi mi esta stupida? Mi ne supozis lo kay pri lo nono poda savis! Qi mi ne apta kal ofiso mistra? Ne ne, mi na-mode poda diktis, ke mi ne vida le teksado!”
”Nu, Tu non diktis!” markis un qono teksi.
”Ho, to-s bonyoza, molte xarma!” diktis le olda ministro kay gwari traw sa okloy. ”Talba desegno kay talba koloroy! Yes, mi raportos kal royo, ke mi molte ton priza.”
”To mun plesa!” diktis le amba teksistoy kay nomi le koloroy kay espliki le neordinala desegno. Le olda ministro atente skuti; po diktodis le sama, qem hi revyenos kal royo; kay te mode hi tambe feris.
Naw le frawdonoy postulis ple da pekuno, ple da silko kay guldo, qon lu intenti uzili pol teksado. Lu pondis to ka sa propra pokso, il teksilyo ne vyenis mem un tredo, me lu, qe preme, kontini sa laboro xel desplentay teksilyoy.
Le royo proksem denuve sendis otra respektinda ofisisto, po revidis, qe lo vada kun le teksando kay qi le stofo proksem estos pronta.
Kun tono eventis same qe kun le ministro: hi gwari kay gwari, ma ul le desplenta teksilyo nado esti, tel tambe hi vidis nado.
”Qi to ne vera, ke to-s bela peso di stofo?” diktis le frawdantoy kay montri kay klerigi le bela desegno, qa totyale ne eksisti.”Stupida mi ya ne-s! pensi le homo, ”me qi to signu ke mi ne apta ka ma bona ofiso?” To esti molte stranga! Me mi espera ke nono ton remarkis.
Tel hi plawdi le stofo, qon hi ne vidi, kay hi syertigis lu pril joyo sestra prol bela koloroy kay le splendida desegno.
”Yes, to-s ravinda!”hi diktis kal royo.
Ca homoy il urbo paroli solme pril belyoza stofo.
Naw le royo ipsa dezi ton vidis, dum le stofo esta enke sul teksilyoy.
Kun totya krawdo di elektita homoy, inte qonoy esti tambe le amba olda honesta ofisistoy, qonoy ja esti trey preme, hi vadis kal ruza frawdantoy, qonoy naw teksi pe ca le fortoy sestra, me sin tredoy.
Nu, qi to ne-s efektive belyoza?” amba honesta ofisistoy diktis.
”Le Roya Majesto Tustra voluntes gwaris qalba desegno, qalba koloroy!”
Kay lu montri kal desplenta teksilyo pro lu imagi ke le otra poda vidi le stofo.
”Qo to-s?”lo pensis le royo, ”Mi vida nado! To esta ver terore! Qi mi esta stupida? Qi mi ne apta po esti royo? Lo estu le ple teroriga, qo podu eventis ka mi. ”Ho, to-s molte bela”,diktis do le royo alode, ”to resiba le ple skalta aprovo mistra!”
Kay hi kontente kapobis kay spekti le desplenta teksilyo; hi ne dezi a konfesis, ke hi non vidi. Le totya seqantaryo, qon hi hasi kun se, gwari kay gwari, me lu nadon ple markis qe conoy otra; me lu repidi pos le royo: ”Ho, to ver esta molte bela!” Kay lu konsilis ka hi porti ta belyoza vestoy el ta belyoza stofo pol unesma foyo dum le solenga marxo, qo espektatas. ” Rava, belaba, astundiga!” cono pos le otra repidi kay conoy estis molte joya. Le royo daris kal amba frawdantoy kavalyera kruzo kay titulo di sekreta teksistoy dil kurtego.
Le totya nokton prel diyo dil parado le frawdantoy pasigis sindorme kay hasi ple qe deko-ses kandeloy brulanta. Conoy vidodi, qe buza lu esti prol prontigando dil nuva vestoy royall. Lu simuli ke lu prina stofo del teksilyoy, lu tranci pe grana trancilyoy il aero, kudri pe kudrilyoy sin tredoy kay fine diktis: ”Naw le vestoy esta pronta!” Le royo ipsa vyenis ka lu kun le ple eminenta kurtegonoy histra, kay le amba frawdantoy levis un mano sobren, qaze lu algon tyeni, kay diktis: ”Vides, oto-s le pantalongo! Oto-s le surtuto! Oto-s le mantelo! Kay te plu. Le vestoy esti te leta, qe spinderado! Se podu pensi, ke se porta nado sul korpo, me to-s makse grava avantijo di lu!”
”Yes !” diktis conoy kurtegonoy, me non lu vidodi, pro nado esti.
”Le Majesto Tustra, naw voluntes le ple favore sinvestedis!” le frawdantoy diktis. ”Do mu asistodo ka Le Majesto Tustra dum vestedo dil nuva kostyomo pre ta speglo grana.
Le royo depondis ca le vestoy sestra, kay le frawdantoy simuli ke lu ponda le nuva kostyomo su hi, pespese, kay le royo sen gwari il speglo de ca flankoy.
”Qe to bonaspekta! Qe to bonapta!”conoy diktis. ”Qalba bela desegno! Qalba bonyoza koloroy! To-s le kostyomo granyoza!”
”Sul strado lo esti le baldako, qan portistoy porto sobre le Majesto Tustra dum le parado.” diktis le cefa ceremonyestro.
” Yes, mi-s pronta, le royo diktis. ”Qil vesto ne sida bon?” kay hi enkefoye sen turnis prel speglo, po ke le sembla ke hi admira le ornamo sestra.
Le cambelanoy, qonoy portebo le trengo dil vesto, manobis kal planko, qaze lu levi le trengo.
Lu vadi kay tyeni le manoy strecite il aero kay lu simuli ke lu tyena algo i sa manoy; Lu tambe sembli ke lu ne marka ke lu vidi nado.
Do marxi le royo il parado sub le bela baldako, kay conoy qa vidi hi sul strado kay de vindoy klami: ” Ho, Deo, le nuva vestoy dil royo mustra esta nekomperebla! Qalba longa trengon hi hasa! Qe bone to konforma ka hi!”
Nono montrezi kal otra ke hi vidi nado pro hi estu desapta ka sa ofiso aw estu trope stupida. Na kostyomo intel roya vestoy esti te suksida.
”Me hi nadon hasa su se,” sobite klamis un mikra enfo.
”Ho Gransyeloy! Awdes ta voco dil sinkulpa enfo! -Diktis le patro; kay un kal otra vamsuflis, qon ta enfo diktis.
"Hi-s totye ne vestita; trey stara mikra enfo, qa dikta, ke hi totye ne-s vestita! Le royo esta nakta!" klami fine le totya popolo.
To pikis le royo, nam lo sembli ka hi ipsa, kel popolo esta prava; ma hi pensi: "Naw nado helpos, se deba solme korije restis xe ma opino!"
Do hi marxi enke ple prawde, kay cambelanoy same, lu vadi kay porti le trengo, qa totye ne eksisti.