DID YOU KNOW THAT
IT WAS PLATO WHO SAID THAT THE GREATEST
GIFT FOR HUMANITY WOULD BE A COMMON LANGUAGE?
ATLANGO
- le nuva, neutrala lango komuna po Eurounio
Atlango ©
2002-2008 by Richard
A.Antonius All
Rights Reserved
NOVADOY PRI ATLANGO.
14.IX.2008
Estimerata Soroy,
Su ta pagino mi prizento opinoy e komentoy pril
lango ATLANGO.
Mi prizento tambe intresiga mesijoy e le komentoy Tustra sendita ka mi.
Mi totyakore invita Tu po sendi ka mi opinoy, kritika komentoy e konsiloy
ambe pril gramatiko e vortaryo. Si le tempo permiso mi pruvo respondi
kal letroy Tustra.
|
Pri le lango Atlango traktita
qome le pruvo di pazigo inte tri klasika langoy auksila.
My remarks about Esperanto, Ido, Interlingua kay Atlango. I Atlango. For Esperantists, Idists and Interlinguists this text will be easy to understand. |
Le kreinto di Esperanto - Dr. Ludoviko Zamenhof ne esti sel fulkontenta
pro sa kreado. Ta faton konfirma ha pruvoy po betri Eo. Regretinde ta
kelka propondata kamboy dawrem le anyoy 1890 e pose il anyo 1906 ne
esti baste konvinabla.
ESPERANTO restis do qome
nekambita e ne betrita (plebonigita). I ta lango restis molta nesolwita
problemadoy:
1. Le supersignoy kawzelanta mesme nawtempe grana ostakloy sul interneto.
(sul Neto)
2.Le harda il pronunso klusteroy (deseufonika!) po eksemplo:
scii, gxuu, haladzo, edzo, misgvida, sxveligxis, dissxirigxis, rugxigxintajn,
cxirkauxajxojn, sxangxigxos, antauxenrigardantajn, vastskale
(STSK!) e ta sembla.
3. Ne eufonika vortofinadoy ko konsonantoy sonidanta:
(sed, ecx, apud, post).
Se pweda resibis le impreso ke le kreinto ne bepensis asteprofunde fonetiko
di Esperanto. Le kreinto dil lango NEO -Arturo Alfandari kritikis fonetiko
Esperanta ke to-s "peza e desplesiga".
(”Il est phonetiquement lourd et deplaisant.” Cours pratique
de Neo. Bruxelles,1961)
4.Lo-s tambe molta otra klusteroy: kz, sxv, bs, sxtr, kd,
5. Le deba akusativa finado - n.
6. Le debo dil konkordo inte finadoy adyektiva e subestansiva: mi vidis
belaJN domoJN. To krea sentenzoy talba qe:
”Multaj kompetentaj personoj estas konvinkitaj,
ke kelkaj sxangxoj kaj plibonigoj estas
dezirindaj, kaj ecx necesaj. Eksemple, le multaj
groteskaj kaj absurdaj finajoj ('ojn','ajn')
devas esti aboliciitaj. le Lingva Delegacio aboliciis tiajn
kaj aliajn malbelajxojn kaj malfacilajxojn.”
7. I Eo lo-s molta vortoy konfundiga pro sa duopla signo: (ambigwadoy)
kolego - kol-eg-o , perfido - per fido, avara avaricious(from: aro de
avoj?) rankoro - koro de rano (?), muskolo- kolo de muso (?) e mesme
”fart-i” which is confused for Englishmen. To-s tambe le simila
problemado ko-l moderna vorto ”relakso” (re-lakso!)
Il anyo 1907 du eminenta esperantistoy
startis (regretinde vya intrigua modo) le pruvo dil betrigo di Eo. Lu
propondis IDO - le nuva reformita Eo.
Regretinde ta nuva proyekto mesme nawtempe veka impreso ke lu amba ageri
trope haste e ne ca el le propondoy montredis baste konvinabla.
Resulte di to Ido esta oye le lango plenta di klusteroy fonemada:
ii, exk, espereskis, staceskis, proximeskabas, ez sul fino di imperativo
e to hasa tropa uzo di fonemato c - (ts). (Molto di desplesiga fonematoy
siflanta!) Lo-s tambe i ta lango ne astefine provigita privata teoryoy
langall par Prof. Couturat.
Eksemple: Bono - le bona homo (!)
Qe mu pweda vidi le amba langoy inhasa defektoy.
Le triesma lango klasika esta INTERLINGUA
Ta lango molte sembla Latino e hasa trope longa vortoy,
Eksemple: occurreva, relativemente,
correctemente, excellentissimemente (!!) ,
varyanta pronunso, molta duopla konsonantoy (ss, tt, rr) e
molta ekseptoy gramatikall.
Tekstoy skribita i Ia montra le karaktero trope syenzala.
Interlingua sembla esti un pruvo di revyeno ka Latino klasika.
Me fate Latino nawtempe ne-s kunata jenerale. Soryo!
Le moderna latino ensis naw - deze-nedeze -le Angla.
Interlingua esta simple "common vocabulary for the romance languages."
Lo sembla ke le komitato di kreintoy di Ia pensi ni pri
literaturo e poezyo ni pri ca-diya uzilo di ta lango.
Juste pro ta fato Ia ne pweda funki satisferante il modernemo.
Me eble to-s podebla kreis talba
lango qa ne hasu le eroroy tipikall po ta tri langoy?
Juste pro to ATLANGO aperis prininte speryenzoy de ta tri langoy.
Atlango-s ple koncisa qe Ia e ne hasa fonetika klusteroy qe i Eo, Ido
kay Ia. Atlango esta le lango moderna, eleganta kay uzilebla ambe po
syenzala priskriboy e literaturo. Atlanga poezyo swona (sonida) fluvente
e melodyall.
Le karakteriga formadoy Atlanga esta ota:
1. Verboy n-esta signita pe alga spesyala finado me solme pe persona
pronomo qa ton preseqa. To dona kal lango letejo kay eufoniko.
Za uzili le verbofinadoy: -is, -as, -os -us, (i Eo kay Ido) - i Atlango
se uzila -i, -a, -o -u. I ta modo Atlanga verboy espreda koncise (sin
longigo di vortoy) - le modo finigita dil pastempo.
Eksemple: mi skribi -I wrote, mi skribiS - I have (had) written
2.Le duesma formado Atlanga qa kawzela ke-l sentenzoy esteda (pweda
esti) relative korta, esta uzilo di spesyala sufiksoy originanta de
verboy:
pwedi (can) - ed-
dezi (want) -ez-
ebli (to be possible) -ebl-
debi (must) - eb-
kapabli (to be able) -abl-
resibi (receive) -ib-
tregi - (need) - eg-
obli -( should) - obl-
Naturale se ne obla uzili talba
sufiksoy deverba ko tropo. Se uzilobla lu ko syentimo po-l stilo kay
klerejo di-l teksto.
Tambe le tabelo di korelativoy ordinigitas.
Eksemple: qem? - when? (tEMpo) tey - here (-EY - place)
Qe? - How? (In Eo: Ki-e? signa le qesto pri... loko kay ne - modo!)
I Atlango le vortoy ne esta finigita pe konsonantoy sonidanta (swonanta)
e pro to ne eksista harda e desplesiga klusteroy fonetikall.
Le vortaryo Atlanga esta tambe plegrade bazita sul seqa langoy: Le Angla,
le Hispania, le Portugala, le Fransa kay le Germania. Pro to Atlango
esteda ple kumprinebla po-l popolo di Ameriko, Azyo kay Afriko.
Kumprineble, ca avantijoy di Atlango taksitos vya uzilo di ta lango
- tambe i ca-diya vivo, syenzala mondo e le mondo di arto. Simple testes
le magya mondo di Atlango!
Ko estimero
Atlangisto1
Richard A. Antonius
PS:
Oto komentoy da Sr. Zamenhof qono sel dikta: (Translangita
kal Angla)
Reforms: I will deal with the whole language and in each part
I will show what form I would give to it if I were to commence the creation
of the language now. (1894) Dr. Zamenhof
Supersigns: The accented letters are very inconvenient and I
would be very happy if they did not exist. Dr. Zamenhof
Accusativ: I propose doing away with the accusative which in
the first place presents grave difficulty to many people and in the
second place contradicts the general spirit of our language... the abolition
of the accusative will present a great simplification in the language.
Dr. Zamenhof
Quoted from: "Why not Esperanto?" by The British Interlingue
Association
------------------------------------------------------------------------------
Hi ,
It is a great idea and I am saying that as a person who used to speak
Esperanto.
Apart from "political " issues with esperanto one of troubling
ones was that
it did not sound right when spoken - wooden and artificial .
Your language Atlango sounds better when read ( I did not master it
as yet ) .
Regards
V M.
Pri
le lasta kamboy e le stilistiko Atlanga.
E-mail.
Copyright by © 2008 Richard
A.Antonius
All rights reserved.No part
of this website may be reproduced or used in any forms or by any means
- without written permission of the author.
BAKEN KAL ATLANGA GRAMATIKO