DID YOU KNOW THAT
IT WAS PLATO WHO SAID THAT THE GREATEST
GIFT FOR HUMANITY WOULD BE A COMMON LANGUAGE?
ATLANGO
- le nuva, neutrala lango komuna po Eurounio
Atlango ©
2002-2007 by Richard
A.Antonius All
Rights Reserved
NOVADOY PRI ATLANGO.
07.XI.2005
Estimerata Soroy,
Su ta pagino mi prizento opinoy kay komentoy pril
lango ATLANGO.
Mi prizento tambe intresiga mesijoy kay le komentoy Tustra sendita ka mi.
Mi totyakore invita Tu po sendi ka mi opinoy, kritika komentoy kay konsiloy
ambe pril gramatiko kay vortaryo. Si le tempo permiso mi provo respondi kal letroy Tustra.
|
Pri le lango Atlango traktita
kome le provo di pazigo inte tri klasika langoy auksila.
My remarks about Esperanto, Ido, Interlingua kay Atlango. I Atlango. For Esperantists, Idists and Interlinguists this text will be easy to understand. |
Le kreinto di Esperanto - Dr. Ludoviko Zamenhof n-esti ipsa plente kontenta
pro sa kreado. Ta faton konfirma ha provoy po betri Eo. Regretinde ta
kelka propondata kamboy dum le anyoy 1890 kay pose il anyo 1906 n- esti
baste konvinabla.
ESPERANTO restis do kome
nekambita kay ne betrita (plebonigita). I ta lango restis molta nesolwita
problemadoy:
1. Le supersignoy kawzelanta mem nawtempe grana ostakloy sul interneto.
(sul Neto)
2.Le difika po pronunso klusteroy (deseufonika!) po eksemplo:
scii, gxuu, haladzo, edzo, misgvida, sxveligxis, dissxirigxis, rugxigxintajn,
cxirkauxajxojn, sxangxigxos, antauxenrigardantajn, vastskale
(STSK!) kay ta sembla.
3. Ne eufonika vortofinadoy kun konsonantoy sonidanta:
(sed, ecx, apud, post).
Se poda resibis le impreso ke le kreinto ne bepensis asteprofunde fonetiko
di Esperanto. Le kreinto dil lango NEO -Arturo Alfandari kritikis fonetiko
Esperanta ke to-s "peza kay desplesiga".
(”Il est phonetiquement lourd et deplaisant.” Cours pratique
de Neo. Bruxelles,1961)
4.Lo-s tambe molta otra klusteroy: kz, sxv, bs, sxtr, kd,
5. Le deba akusativa finado - n.
6. Le debo dil konkordo inte finadoy adyektiva kay subestansiva: mi
vidis belaJN domoJN. To krea sentensoy talba qe:
”Multaj kompetentaj personoj estas konvinkitaj,
ke kelkaj sxangxoj kaj plibonigoj estas
dezirindaj, kaj ecx necesaj. Eksemple, le multaj
groteskaj kaj absurdaj finajoj ('ojn','ajn')
devas esti aboliciitaj. le Lingva Delegacio aboliciis tiajn
kaj aliajn malbelajxojn kaj malfacilajxojn.”
7. I Eo lo-s molta vortoy konfundanta pro sa duopla signo: (ambigwadoy)
kolego - kol-eg-o , perfido - per fido, avara avaricious(from: aro de
avoj?) rankoro - koro de rano (?), muskolo- kolo de muso (?) kay mem
”fart-i” which is confused for Englishmen. To-s tambe le simila
problemado kun le moderna vorto ”relakso” (re-lakso!)
In le anyo 1907 du eminenta esperantistoy
startis (regretinde vya intrigua modo) le provo po le plebonigo di
Eo. Lu propondis IDO - le nuva reformita Eo.
Regretinde ta nuva proyekto mem nawtempe veka impreso ke lu amba ageri
trope haste kay ne ca el le propondoy montredis baste konvinabla.
Resulte di to Ido esta oye le lango plenta di klusteroy fonemada:
ii, exk, espereskis, staceskis, proximeskabas, ez sul fino di imperativo
kay to hava tropa uzo di fonemato c - (ts). (Molto di desplesiga fonematoy
siflanta!) Ila tambe i ta lango ne astefine pruvigita privata teoryoy
langall par Prof. Couturat.
Eksemple: Bono - le bona homo (!)
Qe mu poda vidi le amba langoy inhasa defektoy.
Le triesma lango klasika esta INTERLINGUA
Ta lango molte sembla Latino kay hava trope longa vortoy,
Eksemple: occurreva, relativemente,
correctemente, excellentissimemente (!!) ,
varyanta pronunso, molta duopla konsonantoy (ss, tt, rr) kay
molta ekseptoy gramatikall.
Tekstoy skribita i Ia montra le karaktero trope syensala.
Interlingua sembla esti un provo di revyeno ka Latino klasika.
Me fate Latino nawtempe ne-s konata jenerale. Soryo!
Le moderna latino estis naw - deze-nedeze -le Angla.
Interlingua esta simple "common vocabulary for the romance languages."
Lo sembla ke le komitato di kreintoy di Ia pensi ni pri
literaturo kay poezyo ni pri ca-diya uzilo di ta lango.
Juste pro ta fato Ia ne poda funki satisferante il modernemo.
Me eble to-s podebla kreis talba
lango qa ne hasu le eroroy tipikall po ta tri langoy?
Juste pro to ATLANGO aperis prininte speryensoy el ta tri langoy.
Atlango-s ple koncisa qe Ia kay ne hasa fonetika klusteroy qe i Eo,
Ido kay Ia. Atlango esta le lango moderna, eleganta kay uzilebla ambe
po syensala priskriboy kay literaturo. Atlanga poezyo swona (sonida)
fluvente kay melodyall.
Le karakteriga formadoy Atlanga esta ota:
1. Verboy n-esta signita pe alga spesyala finado me solme pe persona
pronomo qa ton preseqa. To dara kal lango letejo kay eufoniko.
Zam uzili le verbofinadoy: -is, -as, -os -us, (in Eo kay Ido) - i Atlango
se uzila -i, -a, -o -u. I ta modo Atlanga verboy esproda koncise (sin
longigo di vortoy) - le modo finigita dil pastempo.
Eksemple: mi skribi -I wrote, mi skribiS - I have (had) written
2.Le duesma formado Atlanga qa kawzela ke-l sentensoy estoda (poda esti)
relative korta, esta uzilo di spesyala sufiksoy originanta de verboy:
podi (can) - od-
dezi (want) -ez-
ebli (to be possible) -ebl-
debi (must) - eb-
kapabli (to be able) -abl-
resibi (receive) -ib-
tregi - (need) - eg-
obli -( should) - obl-
Naturale se ne obla uzili talba
sufiksoy deverba kun tropo. Se uzilobla lu kun syentimo po le stilo
kay klerejo di le teksto.
Tambe le tabelo di korelativoy ordinigitas.
Eksemple: qem? - when? (tEMpo) tey - here (-EY - place)
Qe? - How? (In Eo: Ki-e? signifa le qestino pri... loko kay ne - modo!)
I Atlango le vortoy ne esta finigita pe konsonantoy sonidanta (swonanta)
kay pro to ne eksista desfacila kay desplesiga klusteroy fonetikall.
Le vortaryo Atlanga esta tambe plegrade bazita sul seqa langoy: Le Angla,
le Hispania, le Portugala, le Fransa kay le Germania. Pro to Atlango
estoda ple komprinebla po le popolo di Ameriko, Azyo kay Afriko.
Komprineble, ca avantijoy di Atlango taksitos vya uzilo di ta lango
- tambe i ca-diya vivo, syensala mondo kay le mondo di arto. Simple
testes le magya mondo di Atlango!
Kun estimivo
Atlangisto1
Richard A. Antonius
PS:
Oto komentoy par Sr. Zamenhof qono ipsa dikta: (Translangita kal Angla)
Reforms: I will deal with the whole language and in each part
I will show what form I would give to it if I were to commence the creation
of the language now. (1894) Dr. Zamenhof
Supersigns: The accented letters are very inconvenient and I
would be very happy if they did not exist. Dr. Zamenhof
Accusativ: I propose doing away with the accusative which in
the first place presents grave difficulty to many people and in the
second place contradicts the general spirit of our language... the abolition
of the accusative will present a great simplification in the language.
Dr. Zamenhof
Quoted from: "Why not Esperanto?" by The British Interlingue
Association
------------------------------------------------------------------------------
Hi ,
It is a great idea and I am saying that as a person who used to speak
Esperanto.
Apart from "political " issues with esperanto one of troubling
ones was that
it did not sound right when spoken - wooden and artificial .
Your language Atlango sounds better when read ( I did not master it
as yet ) .
Regards
V M.
Pri
le lasta kamboy kay le stilistiko Atlanga.
E-mail.
Copyright by © 2007 Richard
A.Antonius
All rights reserved.No part
of this website may be reproduced or used in any forms or by any means
- without written permission of the author.
BAKEN KAL ATLANGA GRAMATIKO