Preparolo da-l tradukisto Atlanga.
Lappar , le Antikristo da Endre Toth esta ma-opine le besta de qentoy qalgem
kreitas i lango konstruktita.
(Originale li skribitas i Esperanto)
Mi tradukis ta qento prol seqanta kawzeloy:
1. Pro la skalta literatura nivelo.
2. Po montris ke Atlango esta le lango
ple eufonika qe Esperanto e ko grana developeblo.

Mi dezira ka Tu bonlektando.
Richard A. Antonius
PS: Atlango esta le lango i plua developo e tel alga korekturoy e kamboy esta aperebla.



Pronunso i Atlango:
(c -like English - ch, j - like English -J, v & w -like in English, Q -as k+w, r & y -like in Spanish, x -like English -sh)


-------

Endre TÓTH 1931-1981. Hungariano; verkisto e musikisto. Autoro di qentoy esperanta e hungarilanga.
Qome-l 14-anya hi blindigitas pe esplosanta mino. Hi studi orgela e piana pludo i Budapexta Musika Akademyo.
Hi labori qome pianisto i difersa orkestroy. Hi verki hungarilanga nuveloy po blindona revyuvo.
Hi lernis Esperanto i 1960 o 1965. Hi avorditas il (i le)Belarta Konkursoy. Le esperanta nuvelaryo histra "Lappar, le antikristo",
aperinta posmorte, ensis "Le verko dil anyo" i 1982.


Lappar, le Antikristo
da Endre TÓTH
Le nuvelo tradukita-s de Esperanto ka ATLANGO da Richard A Antonius.


Lu vagi cem kone. Qome le sqaro. Lu esti ni ple, ni desple brava, den qe le calba friponetoy di ta epoko.
-Mu feres vetokorso!- klamis Lappar. -Repo, Nodo, Tupy tu korses nakta-fute trans le stupleyo!
-Lo ne-s ebla nakta-fute -diktis Tupy sobere -nam le urtikoy vundos le futoy.
-Tupy, tu hasa mal pyelo, e tu hasa mal sango. Tua sango esta syerte nigra. Tu-s garbijo, e tu xama pro tua nigra sango.
Tupy sinvorte sqatis e komis delesi le xuzoy.
-Hu-ra! -klamis Lappar. -Mi-s le vyento e mi muga sobre le kampoy! Repo, Nodo, Tupy, tambe tu-s le vyento. Mu korsaba qome stormo sobre le kampoy!
Muges! Mu-s le vyentabo e mu tondre korsaba sobre le kampoy!
Lu skrimante atingis le transeya surko.
-Mi-s le unesma! -deklawris Lappar. -Mi-s le triumfanto!
Conoy sidis sul terdo. Repo, Nodo e Tupy spekti sa futoy ko acida myenoy.
-Gwar, Lappar! -Tupy diktis rebelde. - Ma sango ne-s nigra. Ma sango esta ruja, qe le tustra!
-Ma pyedoy mesme ne sangifa - Lappar fanfaroni, desatentante vortoy di Tupy. -Mi hasa bona, grua pyelo, le tustra esta desegrua, e tu conoy esta garbijoy.
Naw mu korses returne, qome le stormo.
Le ceteray sen levis sin volunto.
-Mu-s le teruriga armeo -skrimi Lappar. -Tupy, tu-s le vicestro, Repo e Nodo, tu-s le soldatoy. Hur-a! Mu vadres i sango!
Lu revyenis tren, qey le xuzoy restis. Naw yam sangi mesme-l futoy di Lappar.
-Mi-s Lappar, le Demono!
Hi kaptis grana nesolida terdobulo. -Mi rompa petro kontre-l brusto! Gwar! -La terdobulo disfalis, qem to batis kal brusto di Lappar.
-Tu tambe rompes petroy su sa brustoy. Krax´ petroy e xantes! Mu-s le venkintoy e mu dansa triumfa danso.
-Skrimante lu dansi pel (pe le) dolorantay pyedoy, du-mane xutante terdobuloy e pebloy ka sa korpo. Lu ferensis despura de kapo aste futoy.
-Mi-s Lappar, le Demona Estrabo. Mu vadri i sango e mu triumfi. Mu disrompa petroy su mua brustoy. Triumfo e gloro! - Hi skrimi ta vortoy alfiksante sa okuloy ko provoko rekte solen.

Lu vagi law-flume.
-Mu kapto fixoy! -Lappar diktis.
-Bonyoze, fixokapto! -Tupy plesis. - Mu kleptos hokoy e mu tranco stangetoy.
-Mi haseba ni hoko, ni stangeto. Mi kapto fixoy nakta-mane. -Lappar yam vadri il flumeto. Hi korsi inte le fixoy, qa reposi i desprofunda aqo.
Cirke lua maleoloy brili arjenteska skumokrunoy.
Le aqo koktis prol fugo di fixoy. Pe fulmeska mobo hi kaptis i aqo, e oto, jektita fixeto yam flugis brilante riven.
-Mi kaptos po tu moltabo da fixoy. An karasoy, ezokoy e karpoy.
Hoydiye mu conoy manjo fixoy aste krevo.
Le ceteray bibatalis po le pilijo, me yam le seqa viktino jektitas.
-Hoy mi kaptos ca fixoy del flumeto! - Hi korsi ten e ren i vibranta aqo, furyose persekutante fixoy, e flugigi riven sa konvulsanta kaptitoy.
-Qi conoy hasa yam baste? - hi vadris delflumeto, holdante i sa mano konvulsanta animalo.
-Qi yam mu manji? - hi qestis, ko rapte sevrensa myeno.
-Sin rostando? - Tupy qestis ko nawzo.
-Yes, sin rostando, hoydiye mu manjo fixoy vivanta. Gwar! -E hi yam holdi le konvulsanto pre sa buxo.
Le ceteray horore hin gapi. Hi skridacis:
-He, tame ne! Hoydiye mi ne dezira fixo. Ma hoydiye il vilijo ca gato swarmanjos karasoy, ezokoy e karpoy. Surstangiges lu su vergo salika! Gwar, ta-mode! - E xerinte branketo hi montri, qa-mode le pweda surstangigi le fixoy, pikante traw le branco e le buxo lustra. Pose hi returnis kal flumeto.
-Gwares, qer da fixoy restis enke! Mi kaptos lu calba. Hoydiye mi ekseterminos co vivanta il flumeto! Hoydiye ca gato voros fixoy aste krevo.
-E hi plumortigi, te abunde jektante le pilijo, qe le ceteray ape pwedi lun surstangigi.
Repo e Nodo eksaytita pro le febro di mortigando, skrimi:
-Vames! Enke ple! Plujektes, Lappar! Tu-s le Admirinda Fixokaptisto!
- Mi-s le Demona Fix-eksekutisto! --skrimi Lappar, ne brekante ta ekstermando.
Tupy hin gwari, ko jalyoza hatro.
Balde lu korsis kal vilijo, swingante pel vergoy oduranta.
-Hoydiye lo-s fyesto pol gatoy. Fixa swarmanjo aste krevo! Le Gata Soldo, haleluo!
-Haleluo, haleluo! -Le ceteray korusi.
Mesme Tupy klami ko lu.
Lu vehi pe du bisikloy. Lappar vehigi Repo sul bisiklo sestra. Nodo vehigitas par Tupy. Lu aqiris le monteto "Kocor".
Te-loke le kampovoyeto esta te skarpa, qe mesme Stefano Cuha n-abla ton venkis, qanke nono kona ple forta homo qe hi.
-Conoy bas! -komendis Lappar.
Lu haltis il soloplento.
-Tupy, tu resides naw e vehes aste sul monto. - diktis Lappar ko insidera smilo.
-To n-ebla - kontrensis Tupy. - Nono vehabla aste le topo.
Lappar fastis le stalogrisa okuloy sestra i Tupy.
-Vames, foren. Mi vyenos qike pos tu, e si tu haltos, mi tin survehos. -E ha menaziga myeno provi, ke hi ne joki.
-Tupy kapitulis. Hi mobis.
-Tu restes tey -Lappar varnis Repo e Nodo. -E mesme un mobeton mi ne vides, pro mi-s hoydiye danjera. Ton diktinte hi tambe mobis kal monteto.
-Efortes, Tupy, name mi ariva! Efortes, si tu salveza le vivo! Efortes, otra-mode mi mortopresos tu! -freklami Lappar.
-Tupy obawdis. Ha dyentoy grinzi. Mobinte sqike hi syentis, ke hi nem aqirablos le topo. Pose co rujensis pre ha okuloy.
Pose hi pensis, ke preferte hi haltos, hi permisos le mortopreso, semble hoydiye hi deba peresis deseviteble. Pose tame hi aqiris le topo. Tambe Lappar sqike pos hi.
-Brave, Tupy! Bravabe! -Lappar plawdis hi ko sarkasma skridaco. -Naw mobes ren, mu bringos tambe le ceteray.
Tupy ne pwedi mesme respondis. Hi rulensis basen pe sa vehilyo. Repo e Nodo heksite gapi le proksensantay qar kamisoy esti umida e qar visoy esti kovrita pe sweto,
semble ka ta prijonoy, qan lu kriptegwari il petra minereyo.
Tupy farpulsis le bisiklo e platyasis terde. Tambe Lappar haltis.
-Mi-s Demona Estrabo! Tupy, Tu-s le vicestro. Repo e Nodo, tu-s le soldatoy. Tupy, naw vames! Foren! Prines Repo. Mi portos Nodo, sqike bake di tu.
Si tu haltos, mi tun mortopresos.
-Mi nadon feros. -diktis Tupy sin forto. -Preferte mi mortacos sqik, ta-loke. Mortopreses mi sqike, ta-loke. Hi sen jektis dorse.
Lappar fastis sa okuloy ka hi. Le gwaro histra esti flamo. -Vames! Mi ordesa!
-Ne e ne! -Ucerpita Tupy sqoti pel kapo, yasante il herboy.
Lappar trovis algo nuva: - Tu-s le vicestro. Tu mobes solta! Mi sidigos Repo fore mi sul bisiklo. Nodo-n bake mi, sul pak-loko, e mu vyeno pos tu.
Hoy mi-s timidenda e nepwedebla.
Le ceteray obawdis, qaze narkotita pro le perforto. Tupy rezignante vehis, Lappar hin seqi ko sa duopla kargo.
Ta-volte hi ne skrimi. Hi spiri stertore, ha okuloy cirkuli frenese, ha frekoy brili sub le sweto qe ardentadoy.
Nono kredi, ke lu transevivos le afero, tame lu alvyenis aste le topo.
Le pulmo di Lappar yam xeri le aero ko stertoryoza spirabo. Naw hi sen jektis baken, le okuloy histra stifensis, e hi ensis sinvorta traw poktemo. Le ceteray stari cirke hi qaze heksita.
Posem Lappar vamparolis. Deslawde e rawke: - Mi-s le Antikristo. Oto mi peresa. Ma pre-l morto mistra mi fera ma testamento. Skut mi, pro mi deza, ke co estes ta-mode
pos le morto mistra. Tu ne klos´ ma okuloy. Ko abre stifensa okuloy le kadavro mistra estes portita sul kabyon. Repo, ka tu mi testamenta le vilijo. Nodo, le silvo esto le tustra.
Tupy, le tustra lo esto le flumeto e le fixoy. Qeme mi yam esto sul kabyo, Repo, tu fayriges le vilijo. Estes tem noktemo e tu fayriges ca domo un pos un.
Nodo, tu fayriges le silvo. An ca arbo ed arbusto unale. Tupy, tu fayriges le flumeto e-l fixoy...
Konsternita Tupy brekezi hi, me Lappar ne permisis.
-...si le Antikristo morta, ta-tempe mesme le aqo pweda bruli.
Hi spiri pokte, pose hi kontini. -Si co yam finbrulis, tu conoy kolektens sul kabyo e trances le gorjoy tustra.
Mi videza pos le morto pe ma neklosita okuloy co flamanta e sangifanta.
-Ton dirinte hi dormensis.
Le ceteray sqatis cirke hi ko timidabo.
-Qi hi yam mortis? -qestis Repo xepte.
-Ne. Tu skutes. Hi pluspira. - Tupy respondis lo, le vicestro.
-Lu silenti longe, molteme, nam le darkemo yam ensis, e do le okuloy di Lappar rapte abris.
-Oto le morto! - lu conoy pensis ko teruro, me ne, name Lappar sidensis, gwarmezuris lun e hi diktis:
-Timides e trembes, tel ke mi-s Demono! Timides e trembes, tel ke lu conoy esta garbijoy.

-Hoy, mu farklepto melonoy. -diktis Lappar.
-To ne-s ebla - diktis Tupy. -La kampogardistoy hasa le karabinoy, kargita pe zalto.
-Tame mu klepto -diktis Lappar, pokte desple senkonfide.
- Lu sidi plu sinvorte. Lappar gwari klawdoy: -Sqikem lo pluvo. Mi ne deza melonoy pluveme. Mu ne trega melonoy. Preferte mu kleptes karabinoy e pistoloy.
Pistoloy po Repo e Nodo, nam lu-s soldatoy. Tupy, tu resibos karabinoy, nam tu-s le vicestro. Tambe mi haso karabino me ple grana qe le tustra.
Pose mu konpeldos le kampogardistoy e pafmortigos lu.
An conoy melon-gardistoy e Alekso Piro. Mi lun eksterminos, name mi-s le Antikristo. Mu starigos lu, name mi-s le Antikristo.
Mu starigos lu lawlinye ta-loke xel muro -kontini Lappar. -Mi diktos kal una:
”Flekses genuvoy e granpreges po tua vivo. Si tu granprego bela-mode, tu pwedo farkorsis.” Me hi granprego qalge bele po vanido; mi diktos: ”Pafes!”, e mu hin pafmortigos.
Pose mi diktos kal seqa gardisto:” Si tu granpregos ple bele, qe le trono, do tu po vero pwedo farvadis.” Me hi pwedu granpregi qalga-mode bele; mu pafmortigos tambe hi.
E lun conoy un pos un. Fine restos Alekso Piro. Mi diktos ka hi: ”Genuves! E si tu granpregos ple bele qe tonoy, syerte mu liberigos tu qome le fina.
Tem hi genuvos e komos. Mi komendos: ”Granpreges ple bele!” Do hi granprego ple bele. Mi postulos nu: ” Enke ple bele!” E hi granpregos yam molte bele.
Do mi diktos:”Co, qan tu dikta, esta bagatelado, tu ublidis granplawri, cetere tu-s garbijo e desebravono”. E mi diktos:”Paf!”,e mu pafmortigos tambe hi.
Le ceteray skuti hi ko abomino. Qalba kulpo pweda kargi le animo di Alekso Piro, pe qa hi meriti talba terura morto?
-Tupy, vades e grabes le karabinoy. Si tu ne aqiros karabinoy aste swaro, tambe tu pafmortigotas. -Lappar silentis e sen profundis i meditando.
Name, si Tupy rebeldos e ne kleptos karabinoy, ta-kaze pe qo hi mortigotas?
Pose Lappar komis pensi pri otra aferoy.
-Tame ne. Mi ne haseba karabinoy. Preferte mu kleptos vino. Mu kleptos vino e mu drunkos. Mu deboco e mu ekseso. Mi sava, qa-mode se pweda kleptis vino.
Mi kleptegwaris le livristoy qe lu ton fera.
Nodo, tua patro esta karpentisto. Vades hemen e dekleptes borilyo.
Repo, tu grabes pumpilyo de biciklo. Tupy, vades ko mi, mu trawrompos le kelpordo.
Ma hi ne debi trawrompi to. Le kelpordo ne esti klosita. Lu entris klepte il denza darko e lu cirke okulumi. Lappar rapte skrimis ka Tupy:
-Qel tu tey gapa? Mi vida nado. Korses e kleptes kandelo. I darko mi ne deza vino.
Tupy farkorsis, me pos kortemo hi revyenis, e tem alvyenis tambe le ceteray.
Lappar komis le laboro. Hi boris mikra truvo il barelo, me vino ne vyenis de to.
-Desplenta - konstatis Tupy.
-Ne bablaces, name mi tun arestos! -skrimi Lappar.
-Hi prinis le pumpilyo, qan alportis Repo, e hi pumpis pokter di aero traw le truveto. Pose hi sqatis, e alpondante le buxo kal truvo, sakis le vino.
Qem le soldatoy revyenis, alportante metala gamelo, Lappar yam nu pumpi. Lu plasis le gamelo sub le sotila strimeto, e lu ton ape plentigis.
-Tupy, to-s le tustra, name tu-s le vicestro. Drinkes to aste fundo.
Tupy sindeze komis gulpi.
-Cono resibos un gamelo, e pose denuve po un, name hoy mu deboco.
-Lu frestambli ko kapturno de kelo ekten. Yam se pluvi.
-Xantes!- komendis Lappar.
False xantante lu ambli law le jardinbakeyo. Le grizensa peyzijo esti sinviva e trista.
-Naw foses ma tombo e grabes mi vivante - diktis Lappar. - infoses mi e mi devados del subo dil terdo, name mi-s le Demono.
Lu diskorsis po aqiris fosilyoy.
-Ma tombo estes tey. -Lappar montris loko sube gran arbo. -Feres po mi fosado, mi staros i to e tu infosos mi starpoze, nam le Demonoy grabitas ceme staranta.
Fos e xant!
La soldatoy komis fosi.
-Tupy, vades e kleptes po mi trogo. Mi ne esteza pluv-umida.
-Pose hi eksaminis, qer profunda esta le fosado. To aqiri solme aste genuvo. Hi sidis su terdo, le kleptita trogon hi apogis ka sa kapo qome skrino e sinvorte oservi le xantanta fosistoy.
Lu yam stari aste kokso i terdo. Manobe hi signis: plu. Qem le fosado aqiris yam le xulto, hi staris i to.
-Naw infoses mi! -hi donis le ordeso.
Lu komis rexuti terdo. Le desfirmida terdo astis ha genuvoy.
-Algono trampes to. Le desfirmida esta sinvalora.
Tupy salti il kavo e trampi cirke le Demono. Pose lu kontini xutando di terdo. Qem to yam aqiris aste le talyo, lu vamtrampi to denuve.
Balde Lappar esti aste le xultoy sub terdo, solme le kapo histra e ha distrekita brasoy resti sobre le terdo.
-Naw lu xantes e danses cirke mi. D
anses le mortodanso mistra name le Antikristo grabitas. Daw to mi detrekis mi del terdo e mu freneso sinbride, name mi-s Demono.
Le pluvo yam fali denze. Le ceteray drunka-mode xantis e dansis. Lappar sen strektis. Hi prubi sen vadigis del terdo, pe sa distrekita brasoy, me hi mesme ne pwedi mobis.
Le ceteray insidone hin atenti. Le viso di Lappar deformensi, ha hela okuloy vilde cirkuli, pluvikoloy e sweto flosi basen law le kapo histra, me vanidis le efortoy, hi ne pwedi mobis.
Tupy klamis ka hi pe voco nekurija: -Ultrekes tu, Demono!
Lappar yam grinzi pel dyentoy pro fortostreko. Le ceteray kontini sa mortodanso.
-Haltes! -klamis Lappar. - Conoy korses e kolektes po mi rubusoy. Koloriges ma viso nigra-mode. Le nigra viso donos ka mi forto Demona.
Lu diskorsis skridacante. Sengardime e fugopronte Tupy qome le prima smiris le viso di Lappar pe rubusoy. Ma qem lu konvinis, ke Lappar ne pweda uzili sa strektita brasoy,
lu estis ple kurija e smiri le nigra maxo ple e ple ko pasyo sul kapo histra.
-Mi-s le Antikristo- klami Lappar. Sqike mi detrekos mi de-l terdo, e dispresos tu e cado, mi-s ya le Demono!
Le ceteray plu-dansi i vilda joyo, lu jekti kal kapo di Lappar yam ne solme rubusoy, me tambe fango, e Tupy jektis ka ha viso mesme putrinta tomato.
- Detrekes tu, Demono! Tu-s ya le timidinda! Devades del terdo, si tu pwedabla.
Lappar yam ne pwedi mesme respondis. Solme le okuloy histra cirkuli enke, me ha brasoy yasi flanke hi decerpita.
-Mi kovra tu pel trogo, po skrinis tu kontre le pluvo -klamis le vicestro, e-l trogo yam ponditas sobre Lappar.
Yam se pluvi forte e le swardarko komis.
-Mu rules rokoy sobre hi- klamis Tupy -si hi esta le Demono, hi pweda mesme monton dejektis de se.
Pe komuna forto lu alportis groza petro. Posem lu portis enke pler di petroy, brikoy, e tambe garbijoy, eskrementoy, cadoy. Le tombo di Lappar balde feritas.
Prime le soldatoy desaperis klepte.
Tupy xantaci enke pokte, drunke sidante sub le arbo, me pose tambe hi sen levis.
Hi syentis malgusto i sa buxo, pro-l vino, e hi syenti siniluzenso. ”Ta Lappar esti garbijo. Mu oblu hin liqidis yam ple frue” -hi pensis e haltis ko rapta timido.
Le terdo mobis e grana bruso awdeblis . Ko teroro hi hesis, me solme traw momento.
”To-s nado! Lu fera esploso il petro-minereyo” -hi pensis. -Kradiye mu vados tren e kleptegwaro le prijonoy.


(To-s le traduko il lango ATLANGO)

Klikes tey po lekti le versyo originala i Esperanto


Klikes tey po lekti Lappar, le Antikristo germanilange

 


Revyeno kal Literaturo Revyeno kal Gramatiko

ATLANGO - le nuva lango komuna por Eurounio
Atlango © 2008 by Richard A.Antonius All Rights Reserved